Dlaczego grzejniki nie grzeją równomiernie mimo sprawnego kotła CO?
Nierównomierne grzanie grzejników przy sprawnym kotle wynika najczęściej z powietrza uwięzionego w instalacji, braku prawidłowego zrównoważenia hydraulicznego układu oraz zamulenia grzejników osadami z wody grzewczej. W efekcie jedne pomieszczenia są przegrzane, a inne, zwłaszcza na wyższych kondygnacjach lub najdalej od kotła, pozostają chłodne mimo pracującego źródła ciepła.
Powietrze w instalacji jako najczęstsza przyczyna
Powietrze gromadzące się w górnych partiach grzejników blokuje przepływ czynnika grzewczego, przez co grzejnik nagrzewa się tylko częściowo – zwykle dołem, podczas gdy góra pozostaje zimna. Objaw ten jest łatwy do rozpoznania i najprostszy do usunięcia poprzez odpowietrzenie za pomocą zaworu odpowietrzającego (tzw. Schradera lub zaworka ręcznego).
Jak prawidłowo odpowietrzyć grzejnik
Odpowietrzanie należy wykonywać przy wyłączonej cyrkulacji pompy lub przy niskim ciśnieniu w instalacji, otwierając zaworek kluczykiem Kutnera aż do momentu wypłynięcia strugi wody bez pęcherzyków powietrza. Czynność tę warto powtarzać na początku każdego sezonu grzewczego, a także po każdej ingerencji w instalację, np. wymianie zaworu czy grzejnika.
Brak równoważenia hydraulicznego układu
W większych instalacjach, obejmujących wiele pętli i grzejników o różnej odległości od kotła, czynnik grzewczy „wybiera” drogę najmniejszego oporu, czyli obiegi najbliżej źródła ciepła. Bez zaworów równoważących (tzw. termostatycznych zaworów z nastawami wstępnymi) grzejniki najbliższe kotłowni otrzymują nadmiar ciepła, a te najdalsze cierpią na jego niedobór. Rozwiązaniem jest hydrauliczne zrównoważenie instalacji, czyli dobranie odpowiednich nastaw na zaworach, tak aby przepływ był proporcjonalny do zapotrzebowania każdego pomieszczenia. Zasadę działania takich układów szczegółowo opisaliśmy w artykule dotyczącym schematów instalacji centralnego ogrzewania, gdzie znajdziesz porównanie układów jedno- i dwururowych.
Zamulenie i osady w grzejnikach
Z czasem w instalacji gromadzą się osady, rdza i szlam, które osiadają w dolnych partiach grzejników, ograniczając przepływ wody. Objawia się to zimnym dołem grzejnika przy ciepłej górze – odwrotnie niż w przypadku powietrza. Problem ten dotyczy głównie starszych instalacji, w których nie stosowano odmulaczy ani filtrów magnetycznych.
- zimny dół grzejnika przy ciepłej górze – sugeruje zamulenie,
- zimna góra przy ciepłym dole – sugeruje powietrze,
- grzejnik ciepły punktowo (plamiste ogrzewanie) – zwykle poważne zamulenie,
- grzejnik zimny mimo otwartego zaworu – możliwa awaria zaworu lub głowicy termostatycznej.
Jak krok po kroku zdiagnozować problem
- Sprawdź ciśnienie w instalacji na manometrze kotła – zbyt niskie może wskazywać na powietrze lub nieszczelność.
- Odpowietrz wszystkie grzejniki, zaczynając od najniższej kondygnacji.
- Porównaj temperaturę zasilania i powrotu na poszczególnych grzejnikach.
- Sprawdź nastawy wstępne na zaworach termostatycznych.
- Jeśli problem nie ustępuje, zleć płukanie instalacji lub montaż filtra magnetycznego.
Ciekawostka
Pierwsze systemy centralnego ogrzewania wodnego stosowano już w starożytnym Rzymie w termach publicznych, jednak dopiero XIX-wieczne odkrycia dotyczące krążenia grawitacyjnego wody pozwoliły na budowę instalacji grzewczych w domach mieszkalnych – ich zasady są bazą dla dzisiejszych układów jedno- i dwururowych.
Najczęstsze pytania
Czy odpowietrzanie grzejników trzeba robić co roku?
Tak, zaleca się odpowietrzanie na początku każdego sezonu grzewczego, ponieważ powietrze naturalnie gromadzi się w instalacji w trakcie jej pracy.
Jak sprawdzić, czy grzejnik jest zamulony?
Charakterystycznym objawem jest zimny dół grzejnika przy jednocześnie ciepłej górze – w takim przypadku warto rozważyć płukanie instalacji.
Czy zawory termostatyczne wystarczą do zrównoważenia instalacji?
Same zawory termostatyczne regulują temperaturę w pomieszczeniu, ale bez odpowiednich nastaw wstępnych nie rozwiążą problemu nierównego rozdziału czynnika między obiegami.
Czy filtr magnetyczny pomoże w problemach z zamuleniem?
Tak, filtr magnetyczny zatrzymuje cząstki metaliczne krążące w instalacji, znacząco ograniczając ponowne odkładanie się osadów w grzejnikach.
Skuteczne wyeliminowanie nierównomiernego grzania wymaga zwykle kilku działań jednocześnie – odpowietrzenia, sprawdzenia nastaw zaworów i ewentualnego płukania instalacji, dzięki czemu ciepło rozprowadzane jest równomiernie do wszystkich pomieszczeń niezależnie od ich odległości od kotła.
